Khi chim dậy sớm không bắt được sâu

Ảnh minh họa. Nguồn: Inc Khi chính sách “hạn chót” bắt đầu được đưa vào vận hành nơi công sở, những người hay trì hoãn đã phải hứng chịu nhiều chỉ trích từ từng lớp khi “việc bữa nay lại để ngày mai”. Nhưng hóa ra, bên cạnh những người hoàn tất việc muộn, nhưng lại có người thích hoàn tất công việc sớm quá mức cấp thiết. “Khuynh hướng hoàn thành việc sớm hơn hạn đang ngày một gia tăng", tờ báo chuyên khoa học tâm lý Psychological Science khẳng định. Hiện tượng này thể hiện ở một số hành vi như giải đáp cả email rác, thanh toán hóa đơn trước hạn vận... “Đây là một lựa chọn không hợp lý”, tờ báo khẳng định, nhưng nó phản ảnh việc mọi người sẵn sàng đánh đổi để tránh cảm giác cập rập trong công việc. Bài báo trích đăng một thử nghiệm của trường đại học Pennsylvania State, nghiên cứu quá trình đưa ra quyết định trong công việc cần hoạt động thủ túc. Trong đó, sinh viên được đề nghị xách một chiếc giỏ xuống đồi. Họ được chọn một trong hai cách: Nhặt giỏ gần đỉnh đồi rồi khung nha xuong cu mang xuống chân đồi, hoặc là đi xuống đến gần chân đồi rồi nhặt một chiếc giỏ, đi vài bước nữa rồi đặt xuống chân đồi. Hầu hết nhóm nghiên cứu đoán chủ thể sẽ xuống gần chân núi, nhặt một chiếc giỏ đem về. Nhưng kết quả cho thấy đa số sinh viên chọn cách nhặt giỏ từ gần đỉnh, khiến họ phải xách nó lâu hơn cấp thiết. Nói cách khác, họ tự mua việc vào thân mà không được lợi lộc gì. “Chúng tôi chẳng hiểu chuyện gì đang xảy ra”, ông David Rosenbaum - trưởng nhóm thí nghiệm của trường cho biết. “Chúng tôi nghĩ có nhẽ mình đã đưa ra chỉ dẫn sai”. Để công nhận lại kết quả của cuộc thí điểm, đồng thời tìm hiểu rõ hơn hành vi phi lý này, các nhà nghiên cứu tiến hành thêm 8 đợt thử nghiệm nữa. Tỉ dụ, nhiều đồng xu kim khí được bỏ vào giỏ, khiến khối lượng tăng lên, mang vác sẽ mệt hơn. Nhưng cuối cùng hồ hết chủ thể vẫn nhặt giỏ gần đỉnh đồi rồi xách xuống. Việc chăm bẳm hoàn thành việc nhỏ sớm hơn cần thiết khiến bạn không làm được việc lớn. Qua các tham khảo thí điểm, nhóm nghiên cứu đi đến giải thiết:Con người có xu hướng cam chịu làm thêm công việc tay chân, đổi lại không bị gánh nặng về tinh thần. Cụ thể, ông Rosenbaum cho biết mọi người thường tìm mọi cách để giảm thiểu gánh nặng của“bộ nhớ làm việc”, một nguồn lực trí óc cần thiết nhưng rất hạn chế, giúp con người nhớ để thực hành các nhiệm vụ tức tốc. Khi nhặt giỏ ngay từ đỉnh đồi, chủ thể sẽ không cần nhớ để nhặt nó lúc sau. Bản tính họ đang giải phóng bộ não để có thể tập chung vào các nhiệm vụ khác có thể nảy sinh sau này. Ứng dụng của nghiên cứu này khá rộng, các nhà nghiên cứu cho biết. Nó giúp giải thích hành vi của nhiều viên chức bị ám ảnh bởi hạn chót, họ luôn giữ hộp thư email trống thư chưa đọc, hoàn tất các nhiệm vụ lặt vặt ngay khi được giao. Tuy nhiên, có nhiều bất lợi khi hoàn tất công việc sớm, nhất là trong thời đại kỹ thuật số như giờ, ông Alan Castel – giáo sư tâm lý tại đại học California khẳng định. Điện thoại di động, máy tính và các công nghệ khác là những phương tiện có ích để con người giải quyết một dòng liên tiếp các nhiệm vụ, nhưng chúng cũng khiến con người lệ thuộc. "Bạn có thiên hướng bị cuốn vào việc giải đáp email hay nhận điện thoại, những việc vặt vãnh như vậy tích trữ lại sẽ tốn một nguồn lực khá lớn", giáo sư Castel khẳng định. “Những người chăm bẳm gạch bỏ các nhiệm vụ vặt khỏi danh sách có cảm giác họ được việc, nhưng bản tính họ được việc ‘nhỏ”, chứ không phải việc ‘to’”, ông nói.